บทที่ ๓ วิธีดำเนินวิจัย

ในการวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัยได้ดำเนินการตามขั้นตอนดังนี้
ประชากรและแกนนำพื้นที่
เจ้าหน้าที่ และหน่วงงานที่เกี่ยวข้อง
การเก็บรวบรวมข้อมูล

ประชากรและแกนนำพื้นที่
ประชากร
ประชากรที่ใช้ในงานวิจัยในครั้งนี้ได้แก่ ประชากรที่อาศัยอยู่บริเวณพื้นที่รอบโรงไฟฟ้าแม่เมาะ จำนวน ๒๐ หลังคาเรือน คือ ชุมชน บ้านห้วยคิง ๑๐ หลังคาเรือน ชุมชนหัวฝาย ๗ หลังคาเรือน ชุมชน ห้วยเป็ด ๓ หลังคาเรือน
แกนนำพื้นที่
แกนนำพื้นที่ แกนนำที่มีบทบาทและร่วมขบวบการอนุรักษ์ซากฟอสซิลตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน โดยแกนนำทั้งหมดล่วนแต่เป็นชาวบ้านที่อยู่รอบเหมืองถ่านหินลิกไนต์แม่เมาะทั้งสิ้น ได้แก่
คุณ มะลิวรรณ นาควิโรจน์ แกนนำชุมชนบ้านห้วยคิง
คุณ สมเพียร สายคำ แกนนำชุมชนบ้านห้วยเป็ด
คุณ นฤดล สุชาติพงษ์ แกนนำชุมชนบ้านหัวฝาย

เจ้าหน้าที่ และหน่วงงานที่เกี่ยวข้อง

เจ้าหน้าที่ เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการประกอบกิจกรรมการทำเหมือง และเป็นตัวแปรสำคัญต่อปัจจัยการอนุรักษ์ซากฟอสซิลหอยดึกดำบรรพ์แม่เมาะ อันได้แก่
คุณ เสริมศักดิ์ สีสันต์ นายอำเภอ แม่เมาะ
คุณ ศศิน เฉลิมลาภ มูลนิธิสืบนาคเสถียรนักธรณีวิทยา
คุณ ชาญณรงค์ ถนัดวณิชย์ ตัวแทน การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย
คุณ วสันต์ พานิช กรรมการสิทธิมนุษย์ชนแห่งชาติ
คุณ นิวัติ อินเส่ง ปลัดป้องกันอำเภอแม่เมาะ
คุณ ประสิทธิ์ ศิริศรีสกุลชัย ประธานหอการค้า
คุณ จรัส ใหม่ยศ ตัวแทนองค์กรอิสระ

หน่วงงานที่เกี่ยวข้อง หน่วงงานที่เกี่ยวข้องเป็นหน่วยงานที่เข้ามากำกับดูแลการดำเนินการการขุดค้าพบซากฟอสซิลหอยขมดึกดำบรรพ์แม่เมาะ ได้แก่
การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย
กรรมการสิทธิมนุษย์ชนแห่งชาติ
กรมทรัพยากรธรณี
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
กรมศิลปกร
หอการค้าจังหวัด
สภาทนายความ

การเก็บรวบรวมข้อมูล

การเก็บรวบรวมข้อมูลผู้วิจัยได้ทำแบบสอบถามด้วยตัวเอง โดยลงพื้นที่ทั้ง ๓ ชุมชน แล้วทำแบบสอบถามรวมถึงได้เข้าพูดคุยแลกเปรียนเรียนรู้ และหารือแนวทางการทำงานร่วม ทั้ง ๓ ชุมชน ได้แก่ ชุมชน ห้วยคิง ชุมชนห้วยเป็ด ชุมชนหัวฝาย โดยการเลือกลงพื้นที่เก็บข้อมูลประชากรในพื้นที่ผู้วิจัยไม่ได้เจาะจงบ้านที่จะเข้าเก็บข้อมูล แต่เลือกดูบ้านที่มีความห่างไกลกันเป็นระยะ เพื่อให้ได้ข้อมูลแบบกระจาย ตามชมชน ใช้การสุ่มตามความสะดวก ตามสภาพภูมิศาสตร์ พื้นที่ชุมชน หลังจากนั้นผู้วิจัยได้นำข้อมูลที่ได้เพื่อมาทำการวิจัยต่อไป