บทที่๖ (แนวทางการอนุรักษ์สุสานหอยภาคประชาชน{บทเสริม})

บทที่๖
(แนวทางการอนุรักษ์สุสานหอยภาคประชาชน{บทเสริม})

แนวทางการการมีส่วนร่วมของประชาชนในการติดตามผลการปฏิบัติตามคำสั่งศาลปกครอง กรณีศึกษาการอนุรักษ์ซากหอยขม ๑๓ ล้านปีที่ อ.แม่เมาะ จ.ลำปาง การเสวนาเวทีสาธารณะ เพื่อระดมความคิดเห็นแนวทางการมีส่วนร่วม การอนุรักษ์ซากหอยขม ๑๓ ล้านปี ตามแนวคิดของประชาชนวันที่ ๑๕ มีนาคม ๕๑ ณ.ลานถนนคนเดิน อ.เมือง จ.ลำปาง
กำหนดการ เริ่มเวทีเสวนา เวลา ๑๓-๑๘ นาฬิกา

ผู้ร่วมเสวนา
กรรมการสิทธิมนุษย์ชนแห่งชาติ-ประธานอนุกรรมการทรัพยากรน้ำและแร่
ตัวแทนการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย-ตัวแทนกรมทรัพย์ยากรธรณี
-ตัวแทนหอการค้า-ตัวแทนอุตสาหกรรม-ตัวแทนเทศบาลนครลำปาง-ตัวแทนภาคองค์กรเอกชน-ตัวแทนภาคสื่อมวลชน-ประชาชนที่เข้าร่วม

สรุปผลการประชุมเชิงปรึกษาหารือ
ความคิดเห็นของนายศศิน เฉลิมลาภ จากมูลนิธิสืบนาคเสถียรนักธรณีวิทยาเห็นควรว่าน่าจะมีนำองค์ความรู้ต่างๆนำไปสู่ความเข้าถึงและเข้าใจซึ่งปัจจุบันนี้น้อยคนนักที่จะเข้าใจในเรื่องแหล่งท่องเที่ยวทางธรณีวิทยา
นายชาญณรงค์ ถนัดวณิชย์ ตัวแทน การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย ให้คำยืนยันว่าจะไม่ทำการใดๆที่จะก่อให้เกิดความเสียหายต่อซากหอยขมดึกดำบรรพ์ (ฟอสซิล) ยกเว้นว่าจะเกิดการเสียหายจากธรรมชาติ กฟผ.ขอย้ำเรื่องการทำเหมืองนอกพื้นที่จะไม่ก่อให้เกิดผลกระทบแน่นอน กฟผ.ยินดีสนับสนุนกิจกรรมกลุ่มอนุรักษ์ซากฟอสซิลทุกเรื่องให้กลุ่มตั้งโครงการมาว่าจะหนุนเสริมกันอย่างไร
อาจารย์วสันต์ พานิช กรรมการสิทธิมนุษย์ชนแห่งชาติประธานอนุกรรมการสิทธิในทรัพยากรน้ำ ชายฝั่ง แร่ และสิ่งแวดล้อม ได้คุยกับกลุ่มอนุรักษ์และเข้าใจถึงเรื่องการเป็นห่วงการพังทลายดีและฝันอยากเห็นการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวเชิงศึกษาอันโดดเด่น คนลำปางหรือคนไทยทั้งหมดรวมถึงต่างประเทศด้วยว่าเราจะร่วมกันอนุรักษ์ซากหอยขม ๑๓ล้านปีนี้อย่างไร ให้เป็นมรดกโลกและเป็นที่ลือชื่อของเมืองไทยอยากให้ทุกคนร่วมกันคิดและร่วมกันทำเร็วที่สุด
นายนิวัติ อินเส่ง ปลัดป้องกันอำเภอแม่เมาะตัวแทนนายอำเภอแม่เมาะในฐานะภาครัฐยินดีที่จะให้การสนับสนุนด้วยขณะนี้อำเภอแม่เมาะได้มีกองทุนที่สามมารถจะทำเป็นกองทุนพัฒนาโดยมีกลุ่มภาคส่วนต่างๆในอำเภอแม่เมาะอยู่แล้วสามกลุ่มให้กลุ่มอนุรักษ์เชื่องโยงเข้าหา
นายประสิทธิ์ ศิริศรีสกุลชัย ประธานหอการค้าเห็นว่ายินดีที่จะร่วมอนุกษ์ฯและน่าจะผลักดันให้ทุกๆฝ่ายเข้ามาร่วมมือกับกลุ่มอนุรักษ์ ซากหอยขมดึกดำบรรพ์ (ฟอสซิล) ให้เป็นที่รู้จักอย่างไรและวันนี้เรามีกองทุนพัฒนาอยู่แล้วปีละ ๓๘๐ ล้านบาทควรที่จะเร่งทำแผนเพื่อให้เกิดการศึกษาแนวทางให้เกิดการสร้างเศรษฐกิจชุมชนให้คนที่ได้รับผลกระทบจากโรงไฟฟ้าได้เข้าถึงกองทุนนี้จริงๆในด้านของการหนุนเสริมจังหวัดมีอำนาจในการบริหารเงินต้องให้การร่วมมือด้วยวันนี้เรื่องของพื้นที่ชั้นในต้องได้รับการดูแลจากการเก็บ ๒ เปอร์เซ็นต์ ต่อหนึ่งยูนิค เพราะเป็นของคนไทยทั้งประเทศและ กฟผ.เองก็ไม่ได้มีอำนาจตรงนี้ ทั้งหมดขึ้นอยู่กับจังหวัดที่จะสนับสนุนหรือร่วมด้วยอย่างไร
นายสุนทร ใจแก้ว นายกองค์การบริหารส่วนตำบลสบป้าด อำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง เปิดประเด็นว่า พบแหล่งซากหอยขมดึกดำบรรพ์ในพื้นที่ตำบลสบป้าดและคาดว่าน่าจะเก่าแก่กว่าที่พบในเหมืองแม่เมาะด้วยเหตุว่าซากหอยที่พบเป็นหินเกราะแน่น ขอให้เพิ่มเป็นพื้นที่การอนุรักษ์ที่ตำบลสบป้าดด้วย
นางมะลิวรรณ นาควิโรจน์ ตัวแทนกลุ่มอนุรักษ์ซากหอยขมดึกดำบรรพ์และเป็นผู้ยื่นฟ้องศาลปกครอง กรณีอนุรักษ์ซากหอยขมดึกดำบรรพ์ (ฟอสซิล) เห็นว่านับเป็นโอกาสดีที่สุดที่ทุกภาคส่วนร่วมสนับสนุนให้มีการอนุรักษ์แม้แต่ กฟผ.เองก็มีความคิดที่ตรงกัน แต่ว่าวันนี้การพัฒนาให้เป็นแล่งท่องเที่ยวทางธรณีวิทยา ควรจะเกิดการกระทำที่เป็นจริงและต้องให้มีการเข้ามามีส่วนจากทุกๆฝ่ายโดยไม่ทิ้งให้กลุ่มอนุรักษ์กลุ่มเล็กๆอย่างเราตามลำพัง ด้วยทางกลุ่มฯเห็นว่าที่แอ่งแม่เมาะ มีความสำคัญสูงมากทางระบบธรณีวิทยาหรือว่าโบราญวัตถุที่ทุกคนจะต้องประทับใจจากการศึกษาหาความรู้ด้วยระบบครบวงจร นับจากการเดินเข้าประตูอำเภอแม่เมาะ คุณก็จะได้พบกับภูเขาไฟจำป่าแดด และไปดูต่อที่แผ่นดินหวิด(ภาษาพื้นเมือง)ที่มีปรากฏกาลว่าทำไมแผ่นดินตรงนี้ถึงได้ยุบหายไป บริเวณนี้ลึกมากสามารถทำให้เมืองหายไปทั้งเมืองก็ว่าได้ และต่อไปก็คงลงไปดูในแหล่งซากหอยขมดึกดำบรรพ์ ๑๓ ล้านปี (ฟอสซิล) ไปดูภาพเขียนสีโบราณที่ประตูผา และเลยไปเที่ยวถึงถ้ำผาไท อันนี้เป็นเรื่องที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลกอยากให้มองอีกมุมว่าในอดีตการมีปัญหาคือการไม่มีส่วนร่วม เราจะลบเรื่องนั้นวันนี้อยากให้คนที่มาแม่เมาะ ไม่ใช่แค่มาดูทุ่งบัวตอง มาเล่นสไลเดอร์ หรือมาตีกอลฟ์ เพราะนั่นเป็นสิ่งที่เราสร้างได้แต่วันนี้เรามีสิ่งที่ดีที่สุดสวรรค์มอบให้เราธรรมชาติสร้างให้เราแล้วเราจะร่วมกันอนุรักษ์ดูแลอย่างไร
นายจรัส ใหม่ยศ ตัวแทนองค์กรอิสระ โดยส่วนตัวแล้วเป็นคนลำปางแต่วันนี้รู้สึกอายที่กลุ่มคนเล็กๆมาปกป้องเรื่องทรัพย์สมบัติของคนลำปางหรือคนไทยทั้งประเทศหรืออาจรวมไปถึงมรดกโลกก็ได้ในขณะที่ภาคอื่นๆยังไม่ได้ทำอะไรเลย วันนี้เราน่าจะเริ่มต้นที่การหนุนเสริมเครือข่ายอนุรักษ์ซากหอยขมดึกดำบรรพ์(ฟอสซิล) โดยตั้งคณะกรรมการอนุรักษ์ฯโดยมีน่าที่การอนุรักษ์ ให้เป็นจริงผมอยากจะให้ทุกๆฝ่ายร่วมกันอย่างจิงจังเสียที
นางศชากานต์ แก้วแพร่ สื่อมวลชนประจำจังหวัดลำปางวันนี้สงสัยว่า คนท้องที่จริงๆได้ลงไปถึงพื้นที่หรือไม่เพราะจากการสอบถามนี่ ๒ใน๑๐ที่ทราบเรื่องนี้แต่การลงพื้นที่มีอุปสรรคมากเพราะเป็นพื้นที่การทำเหมืองของ กฟผ. และไม่ได้รับการอนุญาตจากยามรักษาการ พื้นที่หากให้ประชาชนได้เข้ามาดูและเรียนรู้ก็จะเกิดประโยชน์มากในการอนุรักษ์
นางจินดา นิยมพานิช กลุ่มอนุรักษ์ซากฟอสซิลหอยขมดึกดำบรรพ์ จากการที่เคยเข้าร่วมประชุมกับกลุ่มนักวิชาการเห็นเขาวางรูปแบบการคุ้มครองแล้วยิ่งใหญ่มากแต่วันใครๆก็เข้าพื้นที่ไม่ได้ ติดตรงที่ กฟผ. ไม่เปิดทางขอร้องให้ กฟผ.เปิดทางให้ด้วย เพื่อที่เราจะได้เข้าไปร่วมกันพัฒนาและปกป้องหรือป้องกันโดยเร็ว
นายเฉลียว ธิสาระ กลุ่มอนุรักษ์ซากหอยขมดึกดำบรรพ์(ฟอสซิล)ตามที่ทราบมานี่ชุมชนมีสิทธิอนุรักษ์ กลุ่มเราเองนี่ทำไมเข้าไม่ถึงเลยอยากให้ทุกฝ่ายช่วยเปิดทางให้เราได้ทำหน้าที่ปกป้องทรัพยากรอันนี้ด้วย
น.ส.รัตนา ธนะคำ ผู้ดำเนินรายการสรุปโดยรวมว่าวันนี้ถือเป็นเรื่องที่ดีในการที่ได้มีเวทีเสวนาเชิงปรึกษาหารือกันและรู้สึกขอบคุณที่ได้ร่วมในเวทีนี้และครั้งต่อๆไปเราจะร่วมกันกำหนดให้มีเวทีแบบนี้อีกเพื่อให้เกิดการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ซากหอยขมดึกดำบรรพ์ (ฟอสซิล) อย่างยั่งยืนกันอย่างไรต่อไป


เบื้องต้นจะมีการรวมกลุ่มระหว่างหน่วยงานภาครัฐที่ดูแล คือทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กลุ่มอนุรักษ์ องค์กรเอกชน ประชาชนทั่วไปในพื้นที่ และสื่อมวลชน ประมาณ 100 คน ขออนุญาต กฟผ. เพื่อนำเข้าชมพื้นที่ดังกล่าว ก่อนที่จะร่วมกันวางแผนการพัฒนาให้พื้นที่ดังกล่าวต่อไป แต่ทั้งนี้ต้องได้รับความเห็นชอบของเจ้าของพื้นที่ด้วยเช่นกัน
สำหรับสุสานหอยดังกล่าวที่มีซากฟอสซิลอายุกว่า 13 ล้านปีนั้น ปัจจุบันไม่อนุญาตให้ผู้ใดเข้าไป โดยอยู่ในพื้นที่ของ กฟผ. และล่าสุดรัฐบาลได้เพิกถอนประทานบัตร แก่ กฟผ. โดยให้อยู่ในความดูแลของกระทรวงทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมแทน โดยที่ผ่านมากลุ่มอนุรักษ์และ กฟผ. ก็มีความขัดแย้งกันมาโดยตลอด ซึ่ง กฟผ.เองก็อยู่ระหว่างอุทธรณ์คำสั่งของศาลปกครองในเรื่องพื้นที่ในการอนุรักษ์ จากเดิม43 ไร่ ให้เหลือเพียง 18 ไร่